Strazburg

Strazburg Katedrali, 14. yüzyıldan beri üç değişik astronomik saate evsahipliği yapmıştır. İlk saat 1352 ile 1354 arasında yapılmış ve 16. yüzyılın başlarında durmuştur. İkinci saat Herlin, Conrad Dasypodius, Habrecht kardeşler ve diğerleri tarafından 1547 ile 1574 arasında yapılmıştır. Bu saat de 1788 veya 1789 yılında durmuştur (kademe kademem arıza yaptığı için, çalışmayan kısımlar da birbiri ardından sökülmüştür). Yeni saat, 50 yıl sonra Jean-Baptiste Schwilgué (1776-1856) ve 30 işçisi tarafından yapılmıştır. Bu üçüncü saat, ikincisinin yerine konmuştur. Birçok astronomi ve takvim fonksiyonlarını yerine getirir (Paskalya zamanını tam olarak belirleyen ilk tam mekanizma olarak da görülür) ve kendiliğinden hareket eden birçok parçaya (automata) sahiptir.

Prag

Bu saatlerin en ünlülerinden biri, Prag’daki eski Şehir İdare Binası’ndaki saattir. Prague Orloj olarak da bilinir. Merkezi kısmı 1410’da tamamlanmıştır. Ölüm (iskelet olarak temsil edilmiştir) saati gösterir ve dört figür, saat başlarında hareket geçer. Her saat, saatin üzerindeki küçük kapıdan havariler çıkar ve öğle vakti 12’si birden görülebilir. 1870’de, saatin altına bir de takvim eklenmiştir.

Olomouc

Çek Cumhuriyeti’nin doğusundaki Moravya’nın eski başkenti olan Olomouc’ta da, şehir merkezindeki kulede etkileyici bir astronomik saat vardır.

Su Song’un Kozmik Tertibatı

Londra Bilim Müzesi’nde, Su Song’un 1092 yılında Çin’de yaptığı “Kozmik Tertibat”ın aynen inşa edilmiş bir modeli bulunmaktadır. Bu saat yaklaşık olarak 10 metre uzunluktaydı ve dökülen su ve cıva ile çalışıyordu.

Lund

İsveç Lund Katedrali’ndeki astronomik saat, yani Horologium mirabile Lundense, 14. yüzyıl sonlarında yapılmıştır. 1837 yılında bulunduğu yerden alınmış, 1923’de restore edilip tekrar yerine konulmuştur. Çaldığı zaman, kilisenin içindeki en küçük orgda da In dulci jubilo çalmaya başlar ve 6 figür, üç büyücü [kral – Y.] ve hizmetkarları, İsa ve Meryem’in yanından geçip giderler.

Kopenhag

Kopenhag şehir idare binasında cam dolap içerisinde, bir tam astronomik saat vardır. Bu saat, amatör astronom ve profesyonel saat yapımcısı olan Jens Olsen’in 50 yıl süren tasarımı sonunda yapılmıştır. Bazı parçaları (Paskalya’yı belirleyen computus gibi) mekanizmanın içine, Strazburg saatinden esinlenilerek konulmuştur. Olsen’in Strazburg’daki saati incelediği bilinmektedir. Parçalar 1948 ve 1955 arasında bir araya getirilmiş, 1995 ile 1997 arasında da saat tamamen restorasyon işleminden geçirilmiştir.

Rasmus Sørnes saati

Nerveçli Rasmus Sørnes (1893-1967) tarafından tasarlanan ve yapılan dört saatin sonuncusu olan bu saat, dahil olduğu grup içerisinde en karmaşık yapıya sahiptir. 0.70 x 0.60 x 2.10 m gibi ölçüleri olan kasa içerisine harika bir biçimde yerleştirilmiş son derece kompleks bir mekanizması vardır. Zodyak üzerinde Güneş ve Ay’ın yerlerini gösterir; Julyen ve Gregoryen takvimlerine göre tarihleri verir; sidereal zamanı ölçer; GMT, gün ışığından yararlanma saatine göre yerel zaman ve artık yılları gösterir; solar ve lunar döngü düzeltmeleri yapar; güneş tutulmalarını belirtir; yerel gündoğumu ve günbatımı saatlerini verir; Ay’ın fazı, gel-git, Güneş lekesi döngülerini gösterir ve 25800 yıllık polar ekliptikler (dünya ekseninin presesyonu) ile Plüton’un 248 yıllık yörüngesinin de dahil olduğu bir planetaryuma sahiptir. Tüm çarklar altın ve pirinç, kadranlar gümüş kaplamadır.

Sørnes, başka aletler de yapmış ve çalışmalarını, gökkubbeyi inceleyebilmek için yaptığı bu aletlerine dayandırmıştır. Yaptığı bu saat, olasılıkla tek kişi tarafından tasarlanan ve yine tek kişi tarafından el ile yapılan son astronomik saattir. Bu özellikleri ile de gerçek el becerisi ve sanat eseri olarak tarihte yerini almıştır. Sonuç ise, performansı ve isabetliliği ile inanılmaz olmasının yanında, mekanik çağdan çıkışın işaretidir. Sørnes'in elektromekanik pandülü, dijital saat çağına dayanan köprüdür. Rockfor Time Müzesi ve Chicago Bilim ve sanayi Müzesi’nde sergilendikten sonra 2002 yılında satılmıştır ve şu anda nerede olduğu bilinmeketedir. Rasmus Sørnes’in Chicago Saati’ni esinleyen üçüncü saati, aletleri, çizimleri, teleskobu ve diğer bazı eşyalarıyla birlikte Sarpsborg’daki Borgarsyssel Müzesi’nde sergilenmektedir.

Diğerleri

Birçok Avrupa ülkesinde astronomik saat örnekleri vardır. Bunların en büyüğü Torrazzo’da, yani Cremona Katedrali’nin çan kulesindedir. Wells Katedrali, Exeter, Ottery St Mary, Wimborne, Hampton Court, Sion, Winterthur, Split, St. Mary Kilisesi, Gdańsk, Mantua, Brescia, Stendal, Roskilde ve Münster saatleri diğer örnekler arasında sayılabilir.

Rouen’deki Gros Horloge da 14. yüzyıl civarlarında yapılmış ünlü bir astronomik saattir. Gros Horloge Sokağı’ndadır.

Bern’deki, Zytglogge da 15. yüzyılda yapılmış bir diğer ünlü astronomik saattir.

Lyon Katedrali’nde de 14. yüzyıldan kalma bir astronomik saat bulunur.

Almanya, Esslingen’deki Festo merkezinde, Professor Hans Scheurenbrand, Kepler’in kitabından esinlenerek Harmonices Mundi adını verdiği bir saat yapmıştır. Bu saat teknolojik olarak karmaşık bir astronomik saat, dünya zamanı saati ve 74 parçalık glockenspiel’den oluşur (metalofonun daha küçük ve daha tiz seslisi).  (Kaynak :Wikipedia)